"Marriage is our last, best chance to grow up."

Thursday, September 16, 2010

Je, Mvulana au Msichana?

Nimekuwa naletewa maswali ambayo yamekuwa yakinipa picha tofauti kuhusu wafanyakazi wa ndani (house maids) hasa kwa wanawake kulalamikia waume zao au ndugu zao wa kiume kutembea na wafanyakazi wao wa ndani wa kike (house girls) na pia wanaume kulalamika kwamba wake zao hutembea na wafanyakazi wao wa ndani wa kiume (house boy)

Je, ni kweli kwamba hawa wafanyakazi ni hatari kwa ndoa zetu pia kama wanandoa wanakuwa hawapo makini?

Baada ya kupita mtaani na kuwauliza baadhi ya akina mama walikuwa na haya ya kuchangia na swali lilikuwa:-

Je, Ungependa kuwa na mfanyakazi wa nyumbani mvulana( house boy) au msichana (house girl)?

Majibu:

Binafasi napeda mfanyakazi wa ndani ambaye ni msichana kutokana na kazi ya kutunza mtoto na pia kwa usalama kwani ni rahisi kumthibiti msichana kuliko mvulana.

Wasichana ni wazuri zaidi kwa masuala ya ndani (domestic chores) ingawa nitakuwa makini kumbadilisha kabla hajaanza kufaya vitu vyake ( to have funny)

Debora – Ubungo Dar es Salaam

Mimi nitapenda kuwa na mfanyakazi wa ndani mvulana tena awe na umri wa miaka 13 hadi 16 kwani mvulana wa umri huu hawezi kuleta kasheshe ukilinganisha na wasichana wa siku hizi. Pia kuwa na mfanyakazi wa ndani msichana ni kama kuweka tangazo kwamba mume wako sasa amepata mke mwingine.

Leo maadili yameshuka sana na hawa mabinti ni hatari sana na wanaweza kufanyia lolote kuhakikisha ndoa yako inaweza kuwa tofauti kukiwa na hiyo nafasi.

Nimeshuhudia msichana wa kazi wa miaka 20 akisababisha mama mwenye nyumba kuachana na mume wake na yeye kuchukua usukani hivihivi. Hii ina maaa wasichana wa kazi wa leo wanahitaji usimamizi mkali sana hasa kutokuwa na nafasi ya kuingia chumbani hasa ukiwa hupo nyumbani na mume akiwa nyumbani peke yake na huyo binti.

Mama Robert – Ilala Dar es Salaam

Mimi napenda kuwa na mfanyakazi wa kiume kwani wapo imara na hakuna longolongo kazi ni kazi, mabinti sana sana itakuwa ni kukuzunguka ili mume wako anaswe na hata kukuibia mali zako na wakati mwingine kiburi na hata kuhakikisha mambo yako hapo nyumbani hayaendi na kukufanya mume akuone hufai na yeye anafaa na unajua nini kitafuata....

Jane – Kimara Dar es Salam

Naona hapa inabidi kuwa makini, binafsi kama nitakuwa na msichana wa kazi msichana jambo la msingi ni kuhakikisha umri wake si zaidi ya miaka 14 kwani ukiwa na msichana wa kazi ambaye ameshakua (mature) hapo unacheza na ndoa yako kwani wanaume hushawishika na kile wanaoana, wapo dhaifu sana wanapoona mabinti wanaojiremba siku hizi (matiti na mwili nusu uchi) na huyo house girl anaweza kumjaribu mume wako na anaweza kufanyia kile ambacho hakuwa nacho akilini.

Ukweli usipokuwa makini na haya mambo unaweza kujuta.

Pia sidhani kuna kitu kitaweza kunizuia kuwa na mfanyakazi mvulana hata hivyo lazima awe mvulana mdogo na si mwanaume mtu mzima kwani tumesikia wengine wameishia kubaka, kuwapa mimba wanafamilia wa kike na hata kuiba mali na kuondoka nazo, Ukweli hawa wanaume wanaopewa kazi za kufanyia ndani ya nyumba zetu ni hatari zaidi kuliko mabinti.

Mama Jenifer – Magomeni Dar es Salaam


Kwa ushauri wangu nitapenda kuwa na mfanyakazi wa ndani mwanaume kwa kuwa wao ni hodari na wapo rahisi kuliko wasichana.

Pia kama ni mwanamke ukisafiri huna wasiwasi kwa kuwa wanakuwa makini na kazi zao na si sawa na mabinti ambao unaondoka huku nyumba hujui mume wako itakuwaje na hao wasichana ambao siku hizi ni homa ya jiji.

Joyce mgaya – Sinza Dar es Salaam

Kwa upande wangu nitapenda kuwa na msichana chini ya miaka 11 kwani yeye ana upendo wa mama kwa watoto wangu na pia kazi za ndani kitu kimoja ambacho lazima niweke wazi ni kwamba hataruhusiwa kufua nguo za mume wangu au kwenda chumbani Kwangu na mume wangu.

Mvulana hapa kwani nina mabinti nyumbani na anaweza kuleta shughuli nzito kwa mabinti zangu na nikajuta.

Mama Yuster Kimara Dar es Salaam

Kwa upande wangu sihitaji mfanyakazi yeyote awe msichana au mvulana kwani mabinti zangu ni wakubwa sasa na pia naziweza kazi zangu zote za hapa nyumbani na hata kama ni nyingi watoto wangu hunisaidia.

Mama James Mbezi Dar es Salaam


Mimi nitatafuta mwanamke mtu mzima ambaye anaweza kufanyia kazi na atakuwa anafanya kazi na kurudi kwake, siwezi kuchukua wasichana wadogo ambao wamekua tayari kwani napenda mume wangu abaki wangu mwenyewe na si vinginevyo.

Mama Helena – Kimara Dar es Salaam

Je, wewe msomaji unasemaje?



Monday, September 13, 2010

Je, Utakubali?


Fikiria wewe ni binti (au mzazi wa binti) ambaye unataka kuolewa na mwanaume ambaye hajasoma (illiterate) utakubali?

Ni kweli elimu ni kitu kizuri hata hivyo elimu si kigezo cha upendo.
Naamini kitu cha msingi kwa mahusiano yoyote ni upendo wa kweli, kujali, kufanana na kuelewana.
Ukweli binafsi nitakubali kuolewa na mwanaume illiterate kwani inawezekana ana sababu za msingi za yeye kutokwenda shule na baada ya kuoana tunaweza kushauriana ajiendeleakimasomo.
Joyce M.

Ukweli nitaolewa na yule nimeamua na nimempenda na angalau awe ameelimika.
Sidhani kama nitaweza kukubali ombi la mwanaume yeyote kunioa wakati hana elimu yoyote na hajaelimika, je itakuwaje kwa watoto tutakao wazaa? Je anaweza kupata kazi nzuri kwa ajili ya kuleta kipato cha familia huku hajasoma?
Pia kwa kuwa mimi mwanamke nimesoma na yeye hajasoma maana yake hatufanani na kutokuwa na gap kubwa sana katika uelewa wa mambo kitu ambacho sikipendi.
Margaret S.

Nimeona mfano halisi wa dada ambaye alikuwa na elimu ya kidato cha sita na akaoewa na kaka mwendesha pikipiki ambaye alikuwa hana shule na hajaelimika kwa lolote.
Baada ya dada kuolewa kilichofuata ni kulea mtoto mmoja baada ya mwingine hadi ndoto zake za kuwa lawyer zikafutika.
Pia huyu mwanaume illiterate huwa hana shukurani kwa namna yule dada anavyojitahidi kuhakikisha anaanya kila analoweza familia iwe na mkate wa kila siku na kusomesha watoto.
Sitakubali binti yangu ajiingize kwenye ujinga kama huo hata siku moja na pia nitajitahidi kuelimisha mabinti wasije ingia katika matatizo kama hayo.
Mrs Christina B.


Kama kuna upendo na kuna kufahamiana na kuelewana na kama ni kweli huyu mwanaume ana sifa ninazohitaji Ukweli nitakubali tuoane na nitaomba Mungu aniongoze.
Julieth M.

Kwangu kuwa illiterate si kizuizi hasa linapokuja suala la mahusiano pale tu kukiwa na kuelewana kati yangu mimi binti na huyo mwaname na kama ana sifa zile niahitaji. Najua kuna matatizo na watu watasema sana kwa kumkubali huyo kaka ambaye hana shule kabisa hata hivyo kama kuna kujitoa na kumuomba Mungu hakuna lisilowezekana.
Esther L.

Binafsi siwezi kujiingiza kwenye jaribu la kijinga kama hilo na kuona na mwanaume ambaye hajaenda shule.
Anne K.
Na Je, wewe msomaji ungekubali? Au unasemaje ?

Monday, September 6, 2010

Malezi ya Mtoto


Wazazi wote yaani baba na mama wana mchango sawa katika malezi na maendelea ya mtoto katika familia.
Kihistoria na hata globally kazi au jukumu la kulea mtoto hupewa mwanamke na nchi nyingi zilizoendelea kama Canada na USA mwanamke hupewa jukumu la kuwa ndiye mwenye jukumu la kulea mtoto (primary care giver) hii ina maana hata ikifika siku mke na mume wakatengana watoto ni wa mama na si baba na mama atasaidiwa na serikali kuhakikisha watoto wanalelewa na kupata mahitaji ya msingi na si baba labda kuwe na uthibitisho kwamba mama anawatenda vibaya (abuse) watoto ndipo baba huchukua watoto.
Tafiti nyingi zinaonesha kwamba mwanamke na mwanaume hutofautiana katika misingi, imani na namna ya kulea mtoto.
MFANO
Wanaume mara nyingi katika mawasiliano kwa watoto hutoa amri (instruct) wakati wanawake hupendekeza; lugha ya mwanaume ni ya nguvu (powerful), moja kwa moja (direct), wazi, na mara nyingi wanaume hujikuta ni watawala (dominant/authority)
Wanaume huangalia saa na wanawake huangalia watoto, wanaume hupenda kutoa ushauri unaoendana na saa, ratiba, orodha, scale na kalenda wakati wanawake hujikuta wanahangaika na kuwaza jambo badala ya kutoa solutions za tatizo
Wanaume wengi huwa huru na stress wakati wanawake wengi hukumbwa na stress za maisha hasa katika suala la kulea watoto.
HII INA MAANA GANI?
Kama mtoto amepanda juu ya mti; mama atamwambia mtoto shuka juu ya mti na inatosha unaweza kuanguka, wakati baba atamsifia na kumwambia mtoto apende juu tawi moja zaidi.
Kama mtoto amefaulu mtihani; baba atamwambia mtoto ahakikishe anaendelea kuishinda na mitihani ijayo wakati mama mara nyingi atamwambie pamoja na kufualu mitihani ni muhimu ahakikishe anakuwa na tabia njema kwani kwa mama tabia njema ni muhimu sana katika kumfanya mtoto afaulu vizuri.
HATA HIVYO
Hawa wanaume hawajawahi kubeba mimba, hawajawahi kuzaa, hawjawahi kunyonyesha hata hivyo tafiti nyingi zinaeonesha kwamba wanaume ndiyo wataalamu wa kutoa ushauri na wametandika vitabu vingi vya malezi ya watoto kuliko wanawake.
Kijamii, ushauri kuhusu mimba, kuzaa na kulea watoto imekuwa inarithishwa (handed) kutoka mwanamke hadi mwanamke au kutoka kwa mama kwenda kwa binti yake kwa misingi ya hisia, mbinu na uelewa wao na mwanaume hakuhusika kwa lolote katika hayo hata hivyo sasa mambo yanabadilika kiasi kwamba mwanaume ameingilia masuala ya ushauri wa mimba, kuzaa na malezi ya watoto.
Ni vizuri baba na mama kushirikiana katika malezi ya watoto kwani kila moja ana sehemu yake katika kumuandaa mtoto na pia mtoto ajifunze namna baba na mama wanafanya (treat each other) na zaidi wazazi kuwa role model.
Wazazi kuwa model maana yake ni kumpa mtoto tabia halisi (genuine, consistency, desirous of imitation) ambayo anaweza kuichukua kwa ajili ya maisha yake ndoa yake baadae

Thursday, September 2, 2010

Kubebana!

Kwa nini jamii nyingi za vijana wa leo huchukua uamuzi wa kuanza kuishi pamoja kinyumba kabla ya kuoana rasmi na ndipo kuanza maisha?

Wengi hutoa sababu nyingi mojawapo ni kuokoa fedha za kutumia kwani badala ya nyumba mbili huwa nyumba moja, kutumia muda mwingi pamoja, kuwa karibu kihisia (feelings and emotions), kuzoeana kimapenzi (sexual intimate) pia ni kitu rahisi ambacho hakina gharama.

Zaidi wengi hutoa sababu kwamba wanaishi pamoja kabla ya kuoana rasmi kwa sababu wanajitahidi kuangalia namna wanafanana na kufahamiana ka undani zaidi na kujaribu kama itawezekana (testing) kuishi pamoja na kuridhika kwamba waoane (wanaogopa kununua mbuzi kwenye gunia) kwa kuchunguzana mazingira ya masaa 24 siku 7.

Je, ni kweli wachumba kuishi pamoja kwanza hupelekea kuoana na ndoa kuwa imara baada ya kuoana?

Ukweli ni kinyume chake, tafiti nyingi zinaonesha kwamba watu ambao huamua kuishi pamoja (Cohabitation, common law, kuvutana, kuishi katika dhambi, kuchukuana nk) kwanza huongeza uwezekano wa kuachana baada ya kuoana na mara nyingi wengi hata kuoana huwa inashindikana huku kila mmoja akiwa amejeruhiwa vibaya kwa kupoteza muda wake na mali zake.

Kubwa zaidi wapo ambao hufikia hatua hata ya kuzalishana watoto na hata kabla ya kuoana huachana huku mwanamke akipelekeshwa na maisha ya kutunza watoto wakati baba anaenda kuona mke mpya.

Hii style ya kuishi pamoja kabla ya kuoana si lolote wala chochote zaidi ya kupotezeana muda na kuharibiana maisha na kuweka rekodi ambazo huwa gharama kubwa kwa maisha yote ya mtu kwamba aliwahi kuishi na mwanaume au mwanamke a hakuoana naye, unakuwa umejiwekea kibandiko (label) kwamba wewe ni moja ya failures na itaku cost kujisafisha katika ile jamii.

Kwa nini ni muhimu sana kuoana kwanza na ndipo kuishi pamoja?

Pamoja na kwamba kuoana kwanza ndiyo utaratibu wenye Baraka wa ndoa zote, kuingia kwenye ndoa si mchezo au jambo dogo (kids game) bali ni agano kati ya wawili wanaoana na Mungu kwa maana hiyo lazima kuwepo kiapo (commitment) kit ambacho hufunga wawili wanaoana kuishi maisha yao pamoja bila kujali nini kinatokea mbele “No matter what”

Kiapo ambacho unaapa kwa mwenzi wako siku ya kuona ni kukubali kuishi naye maisha yako yote yanayobaki hapa duniani na ni msingi wa ndoa na kwamba hiki kiapo ni unconditional kwamba utaishi naye hata kama ni matajiri au maskini, afya njema au ugonjwa, katika shida au raha, kuwa na watoto au kutokuwa na watoto hadi kifo kitakapowatenganisha.

Wanaochukuana au kubebana na kuanza kuishi huwa katika risk ya kuachana muda wowote kwa kuwa hakuna kiapo, hakuna ahadi (covenant) hakuna commitment, hakuna furaha ya kweli, hakuna amani ya kweli kwa kuwa si utaratibu wa ndoa na ni njia nzuri ya kuachana na kuharibiana maisha na mara nyingi anayeumizwa zaidi ni mwanamke.

Jambo la msingi na la kukumbuka ni kwamba unapofahamu kwamba mwenzako yupo fully committed kwako hii husababisha ujisikie vizuri (security) na huweza kuimarisha kujisikia kitu kimoja na wewe ni mali yake na zaidi mnaimarisha ile bond ya kuzoeana na kuwa karibu kimapenzi kwa kuwa unafahamu mwenzangu amejitoa na kunikubali maisha yake yote.

Kubebana na kuchukuana na kuanza kuishi pamoja kabla ya ndoa ni njia nzuri ya kufanyia mazoezi ya kuachana.